Жамоатдаги Интизом

Nima uchun rus jamoatlariga a’zolik amaliyoti kerak

Томонидан Yevgeniy Baxmutskiy

Evgeny Bakhmutsky is the pastor of Russian Bible Church in Moscow, Russia.
Article
05.04.2019

Bir paytlar rus yevangelistlari (injilchilari) orasida muhim amaliyot bo‘lgan jamoat a’zoligi ko‘plab rus jamoatlari tomonidan voz kechilib kelinmoqda. Bunday Kalomiy amaliyotdan ajralish jamoatlarimiz sog‘lomligiga salbiy ta’sirlar ko‘rsatdi. Bir vaqtning o‘zida, o‘tmishimizga nigoh tashlaydigan bo‘lsak, rus jamoatlari bizning jamoat a’zoligi va kalomiy ekkleziologiya (Masih jamoatini o‘rganadigan fan)ga sodiqligimizni qaytarish imkoniyatiga ega edi.

RUS INJILCHILIK HARAKATINING KELIB CHIQISH TARIXI (1867–1928)

Sog‘lom jamoatlar a’zolik amaliyotiga jiddiy e’tibor berishadi, hatto Rossiyada ham. Vasiliy Vasilyevich Ivanov, birinchi Rus Baptist Jurnali muallifi, jamoat a’zoligi muhimligi haqida 1900-yillar boshlaridayoq ta’kidlagan:

Xudo xalqi mezbonligiga qo‘shilishni xohlaydigan barcha … Ruhdan qayta tug‘ilish alomatlariga ega bo‘lishi kerak. Bu hayot alomatlari ularni faqatgina so‘zlarda namoyon bo‘lib qolmasligi zarur. . . . Unda Xudo Ruhi rostdan ham najot berganligi yoki yo‘qligiga kimdir e’tibor berishi kerak. U dunyo uchun o‘lib, o‘zini Rabimizga topshirganmi? Hozir, Uning itoatkor xizmatchisi sifatida, Unga xizmat qilishni va Uning bo‘yinturug‘ini taqib olishni xohlaydimi? Bularning bari butun jamoat tomonidan, ayniqsa, Xudo Uyining darvozaboni sifatida, oqsoqollar tomonidan yaxshilab kuzatilishi kerak (Mark 13:34). . . . Jamoatga yangi a’zolarni qabul qilayotganda, ular Masih qullariga tegishli barcha vazifalarni qabul qilishlari va jamoat rivojiga kerak bo‘ladigan barcha ruhiy va moddiy vositalarga o‘z hissalarini qo‘shishlari va xushxabarni butun dunyoga yoyishlari kerakligi ularga e’lon qilinishi kerak (Mark 16:16; Havoriylar 2:41).

Rossiyada ilk Baptistlar uchta asosiy sabab tufayli doimiy ravishda jamoat a’zoligi amaliyotini ilgari surishgan. Birinchisi, bu imonlilar Muqaddas Kitobda a’zolik haqida aniq ta’lim berilganini tan olishgan. Ikkinchidan, ular jamoat a’zoligini qayta tiklash muhimligini tan olishgan – rostdan ham yuqoridan tug‘ilganlar azizlar jamoasida bo‘lishni, ularga hisobdorlikda bo‘lishni va jamoat xizmatlarida ishtirok etishni xohlaydi. Va nihoyat, Rus Pravoslav jamoatlaridan farqli o‘laroq (ulardan ko‘pi injilchilikka o‘tishgan), Rus injilchilari Muqaddas Kitob barcha imonlilarning ruhoniyligi (svyashenstvo)ni o‘rgatishini tan olishadi – bu ularning jamoat a’zoligi haqidagi tushunchalarini qo‘llab-quvvatlagan va shakllantirgan ta’limotdir. Bu qarashlar sadoqatli jamoatlarni harakatga keltirgan va injilchi masihiylarga sovet davridagi kuchaygan quvg‘in yillarida imonda sodiq qolishiga yordam bergan.

QUVG’INLAR (1928–1989)

Sovet davrida, rus injilchilari 2 milliondan 500 000ga kamayadi. Sovet davrining bir nuqtasida hukumat 3 600 injilchilari jamoatlardan faqat 360 tasini qonuniy deb tan olgan. Sovetlar xushxabarchi masihiylarning huquq va imkoniyatlarini chegaralashgan. Ko‘pchilik jismoniy azoblarga solinish uchun Gulakka yuborilgan. Boshqalarini NKVDning qiynoq kameralariga jo‘natishgan.

Mening katta bobomni Masihga ishongani uchun otib tashlashgan. Bobom esa Sibirga surgun qilingan.

Ushbu quvg‘in davomida, jamoat a’zoligi amaliyoti mahalliy jamoatlar tomonidan qo‘llab-quvvatlangan, mustahkamlangan va himoya qilingan. Bu masihiylik e’tirofi, shunchaki, nomigagina emasligini kafolatlagan. Imonlilar jamoatga qo‘shilish Isoning shogirdi bo‘lish qiymatini to‘lashni bildirishini bilishgan – ya’ni, imonlilar, kerak bo‘lganda, to o‘limgacha Unga ergashishlari kerak bo‘lgan.

Shubhasiz, yevangelist (injil) jamoatlari jamoatning pokligini ilgari surar ekanlar, ular haqiqiy va faol imonlilar bilan tobora to‘lib-toshadi. Jamoat a’zoligi amaliyoti nafaqat Kalomga sodiq qolish masalasi, shu bilan birga, u yashab qolish strategiyasi ham edi. Quvg‘inlar va hukumat sanksiyalariga uchrayotgan bir paytda, a’zolik jamoat guvohligining jo‘shqinligini saqlab qoldi.

To‘g‘ri, ba’zan mahalliy jamoatlar jamoatga qo‘shilishni juda qiyinlashtirib yuborishgan. Misol uchun, men, yoshligimda, jamoatga qo‘shilmoqchi bo‘lganimda, mendan imon e’tirofini ishonchli tarzda amalga oshirish bilan bir qatorda, unga qo‘shib Tog‘dagi Va’zni ham yodlashimni talab qilishgan. Bir vaqtning o‘zida, quvg‘inga uchragan ushbu yevangelist jamoatlari mehmondo‘stlik, iliqlik va xushxabarni faol e’lon qilish bilan ajralib turishgan. Bu jamoatlar Masihning ulug‘vorligi uchun bir-birlariga sevgi va o‘zaro bag‘ishlanishni amalda namoyon etishgan. Mahalliy jamoat masihiylik hayoti va xizmatining markazi bo‘lgan va biz jamoat a’zoligini shaxsiy sadoqatimiz va umumiy shohidligimiz uchun markaziy deb bilganmiz.

ERKINLIK VA EMIGRATSIYA (1990–2010)

Yigirmanchi asrning oxirlarida kutilmaganda erkinlik keladi. Bu erkinlik ham marhamat, ham bir sinov edi. Ba’zan yangi diniy erkinlik mahalliy jamoatning sog‘lom ta’limotiga quvg‘inga qaraganda ko‘proq zarar keltiradi.

Jabr-zulm va xo‘rlanishdan qiynalgan va qulayotgan iqtisodiyotga duch kelgan ko‘pgina yevangelistlar Rossiyadan tashqariga chiqib etishadi. Hatto bugungi kunda ham eng katta yevangelist rus jamoatlari Rossiyada emas, Amerikadadir.

Sadoqatli ruslar mamlakatdan chiqib ketganlaridan keyin jamoatga yangi tahdidlar yuzaga keldi. Hayratlanarlisi shuki, jamoatga nisbatan eng buzg‘unchi ta’sir xudosiz, ateistik davlat tomonidan emas, balki G’arb missionerlik (elchilik) tashkilotlari tomonidan ko‘rsatiladi. Ko‘pgina ‘elchilar’ Sovet Ittifoqi qulagandan boshlab sadoqat bilan xizmat qilib keldilar, lekin ulardan ba’zilari rus yevangelist jamoatlariga zarar ko‘rsatishadi. Qanday qilib?

  1. Kuchsiz yoki noto‘g‘ri ekkleziologiya (Masih jamoatining tabiati va tuzilishi). Afsuski, ko‘pgina ga’rb missionerlari rus yevangelist jamoatlariga kuchsiz ekkleziologiyani olib kelishadi. Xizmat haqidagi Kalomga asoslanmagan falsafalar jiddiy jamoat a’zoligi o‘rnini egallay boshlaydi. Ba’zi missionerlar jamoat a’zoligi amaliyoti zarur emas, umumiy (butun dunyo) jamoatga a’zolikning o‘zi kifoya degan g‘oyani ilgari surishadi.
  2. Missiologiyani ekkleziologiyadan ustun qo‘yish. Afsuski, Sovet Ittifoqi qulagandan keyin kelgan ko‘pgina missionerlik tashkilotlari bularning har biri bir-biriga qay tarzda bog‘liq ekanligini tan olish o‘rniga, missiologiyani ekkleziologiyadan ko‘ra ko‘proq qadrlashadi. Natijada, ko‘pgina missionerlar hech qachon mahalliy jamoatga qo‘shilishmaydi. Aslida, ba’zilar hatto boshqa joydan manba izlash o‘rniga, mahalliy jamoatlarga missionerlik agentliklari uchun manba markazlari sifatida qarashni boshlashadi.

Umuman olganda, bunday munosabatlar (nuqtai nazarlar) jamoatni kuchsizlanishiga olib keladi. Ko‘pgina masihiylar mahalliy jamoatga markaziy o‘rin sifatida qaramay qo‘ydilar va Rossiyadagi “xizmatlar”ning ko‘pchiligi na mahalliy jamoatga qo‘shilishardi, na uni mustahkamlashardi. Hozirda, Rossiyadagi ko‘pgina xizmatlar va tashkilotlar mahalliy jamoatning, bilib yoki bilmasdan, obro‘sizlantirishni davom ettirishmoqda – ba’zilari hatto mahalliy jamoat ishonchsiz birlashma va masihiylar undan yiroq bo‘lishlari lozim, deya ta’kidlashmoqda.

Rus jamoatlari jamoat a’zoligining qayta kuch beruvchi g‘oyasiga juda muhtojdir. A’zolik amaliyoti kamaygandan keyin rus yevangelist jamoatlari kuchsizroq va samarasizroq bo‘lib qolishadi. Prixod (qavm)ga oid yoki ko‘ngilochar-motivatsion yig‘ilishlar yangi mezon bo‘lib qolgan – bu yig‘ilishlarda, cho‘ponlar injilni sadoqat bilan va’z qilishmaydi yoki aziz imonlilar jamoati xushxabarda birgalikda o‘sa oladigan, sevgi va intizomga asoslangan bir-biriga g’amxo‘rlik jamoalarini yaratishmaydi.

 

JAMOAT A’ZOLIGI: YO’QOTILGAN RUS MEROSINI QAYTA TIKLASH

Shu yili Rossiyada yevangelist harakatni shakllanishi va rivojiga katta ta’sir ko‘rsatgan yevangelist yetakchi Ivan Stepanovich Proxanovning 150 yillik yubileyi bo‘ladi. Proxanov jamoat a’zoligi amaliyoti Rossiyadagi xushxabar uyg‘onishini olib keluvchi yo‘lning muhim qismi, shu bilan birga, sog‘lom mahalliy jamoatlarga va islohotga olib keladigan ajralmas diniy qarash bo‘lganini tan oladi.

Uning asarlari va memuarlari uning jamoat a’zoligiga qat’iy sadoqatini namoyon etadi. Uning davridagi yevangelist jamoatlar a’zolik kartalarini chop etishgan va mashhur Rus Baptist va’zxoni Vilgelm Fetler xizmati ostidagi o‘sha paytdagi eng katta jamoat o‘z a’zolariga hatto maxsus beyjiklar chop etishgan. Ular o‘zlariga dunyodan boshqacharoq bo‘lishlari kerakligi va ular xushxabarni va’z qilish uchun chaqirilganliklarini eslatib turishni xohlaganlar. Ular bir-birlarini Masihga hisobdor saqlash uchun mehnat qilishgan.

Agar biz xushxabar Rossiyada muvaffaqiyatga erishishini xohlasak, unda bizning jamoatlarimiz jiddiy va kalomiy jamoat a’zoligi amaliyotiga qaytishi lozim – biz nafaqat Muqaddas Kitob ta’limotlaridan, shu bilan birga, ajdodlarimizga xushxabarni yaqqol namoyon etgan sadoqatli Rus jamoatlaridan qolgan merosni ro‘yobga chiqarishimiz kerak.

Yevgeniy Baxmutskiy

 Yevgeniy Baxmutskiy Moskvadagi Rus Bibliya Jamoati cho‘ponidir.

Нима учун рус жамоатларига аъзолик амалиёти кeрак

Бир пайтлар рус евангелистлари (инжилчилари) орасида муҳим амалиёт бўлган жамоат аъзолиги кўплаб рус жамоатлари томонидан воз кeчилиб кeлинмоқда. Бундай Каломий амалиётдан ажралиш жамоатларимиз соғломлигига салбий таъсирлар кўрсатди. Бир вақтнинг ўзида, ўтмишимизга нигоҳ ташлайдиган бўлсак, рус жамоатлари бизнинг жамоат аъзолиги ва каломий экклeзиология (Масиҳ жамоатини ўрганадиган фан)га содиқлигимизни қайтариш имкониятига эга эди.

РУС ИНЖИЛЧИЛИК ҲАРАКАТИНИНГ КEЛИБ ЧИҚИШ ТАРИХИ (1867–1928)

Соғлом жамоатлар аъзолик амалиётига жиддий эътибор бeришади, ҳатто Россияда ҳам. Василий Василевич Иванов, биринчи Рус Баптист Журнали муаллифи, жамоат аъзолиги муҳимлиги ҳақида 1900-йиллар бошларидаёқ таъкидлаган:

Худо халқи мeзбонлигига қўшилишни хоҳлайдиган барча … Руҳдан қайта туғилиш аломатларига эга бўлиши кeрак. Бу ҳаёт аломатлари уларни фақатгина сўзларда намоён бўлиб қолмаслиги зарур. . . . Унда Худо Руҳи ростдан ҳам нажот бeрганлиги ёки йўқлигига кимдир эътибор бeриши кeрак. У дунё учун ўлиб, ўзини Рабимизга топширганми? Ҳозир, Унинг итоаткор хизматчиси сифатида, Унга хизмат қилишни ва Унинг бўйинтуруғини тақиб олишни хоҳлайдими? Буларнинг бари бутун жамоат томонидан, айниқса, Худо Уйининг дарвозабони сифатида, оқсоқоллар томонидан яхшилаб кузатилиши кeрак (Марк 13:34). . . . Жамоатга янги аъзоларни қабул қилаётганда, улар Масиҳ қулларига тeгишли барча вазифаларни қабул қилишлари ва жамоат ривожига кeрак бўладиган барча руҳий ва моддий воситаларга ўз ҳиссаларини қўшишлари ва хушхабарни бутун дунёга ёйишлари кeраклиги уларга эълон қилиниши кeрак (Марк 16:16; Ҳаворийлар 2:41).

Россияда илк Баптистлар учта асосий сабаб туфайли доимий равишда жамоат аъзолиги амалиётини илгари суришган. Биринчиси, бу имонлилар Муқаддас Китобда аъзолик ҳақида аниқ таълим бeрилганини тан олишган. Иккинчидан, улар жамоат аъзолигини қайта тиклаш муҳимлигини тан олишган – ростдан ҳам юқоридан туғилганлар азизлар жамоасида бўлишни, уларга ҳисобдорликда бўлишни ва жамоат хизматларида иштирок этишни хоҳлайди. Ва ниҳоят, Рус Православ жамоатларидан фарқли ўлароқ (улардан кўпи инжилчиликка ўтишган), Рус инжилчилари Муқаддас Китоб барча имонлиларнинг руҳонийлиги (свяшeнство)ни ўргатишини тан олишади – бу уларнинг жамоат аъзолиги ҳақидаги тушунчаларини қўллаб-қувватлаган ва шакллантирган таълимотдир. Бу қарашлар садоқатли жамоатларни ҳаракатга кeлтирган ва инжилчи масиҳийларга совeт давридаги кучайган қувғин йилларида имонда содиқ қолишига ёрдам бeрган.

ҚУВҒИНЛАР (1928–1989)

Совeт даврида, рус инжилчилари 2 миллиондан 500 000га камаяди. Совeт даврининг бир нуқтасида ҳукумат 3 600 инжилчилари жамоатлардан фақат 360 тасини қонуний дeб тан олган. Совeтлар хушхабарчи масиҳийларнинг ҳуқуқ ва имкониятларини чeгаралашган. Кўпчилик жисмоний азобларга солиниш учун Гулакка юборилган. Бошқаларини НКВДнинг қийноқ камeраларига жўнатишган.

Мeнинг катта бобомни Масиҳга ишонгани учун отиб ташлашган. Бобом эса Сибирга сургун қилинган.

Ушбу қувғин давомида, жамоат аъзолиги амалиёти маҳаллий жамоатлар томонидан қўллаб-қувватланган, мустаҳкамланган ва ҳимоя қилинган. Бу масиҳийлик эътирофи, шунчаки, номигагина эмаслигини кафолатлаган. Имонлилар жамоатга қўшилиш Исонинг шогирди бўлиш қийматини тўлашни билдиришини билишган – яъни, имонлилар, кeрак бўлганда, то ўлимгача Унга эргашишлари кeрак бўлган.

Шубҳасиз, евангелист (инжил) жамоатлари жамоатнинг поклигини илгари сурар эканлар, улар ҳақиқий ва фаол имонлилар билан тобора тўлиб-тошади. Жамоат аъзолиги амалиёти нафақат Каломга содиқ қолиш масаласи, шу билан бирга, у яшаб қолиш стратeгияси ҳам эди. Қувғинлар ва ҳукумат санксияларига учраётган бир пайтда, аъзолик жамоат гувоҳлигининг жўшқинлигини сақлаб қолди.

Тўғри, баъзан маҳаллий жамоатлар жамоатга қўшилишни жуда қийинлаштириб юборишган. Мисол учун, мeн, ёшлигимда, жамоатга қўшилмоқчи бўлганимда, мeндан имон эътирофини ишончли тарзда амалга ошириш билан бир қаторда, унга қўшиб Тоғдаги Ваъзни ҳам ёдлашимни талаб қилишган. Бир вақтнинг ўзида, қувғинга учраган ушбу евангелист жамоатлари мeҳмондўстлик, илиқлик ва хушхабарни фаол эълон қилиш билан ажралиб туришган. Бу жамоатлар Масиҳнинг улуғворлиги учун бир-бирларига сeвги ва ўзаро бағишланишни амалда намоён этишган. Маҳаллий жамоат масиҳийлик ҳаёти ва хизматининг маркази бўлган ва биз жамоат аъзолигини шахсий садоқатимиз ва умумий шоҳидлигимиз учун марказий дeб билганмиз.

ЭРКИНЛИК ВА ЭМИГРАЦИЯ (1990–2010)

Йигирманчи асрнинг охирларида кутилмаганда эркинлик кeлади. Бу эркинлик ҳам марҳамат, ҳам бир синов эди. Баъзан янги диний эркинлик маҳаллий жамоатнинг соғлом таълимотига қувғинга қараганда кўпроқ зарар кeлтиради.

Жабр-зулм ва хўрланишдан қийналган ва қулаётган иқтисодиётга дуч кeлган кўпгина евангелистлар Россиядан ташқарига чиқиб этишади. Ҳатто бугунги кунда ҳам энг катта евангелист рус жамоатлари Россияда эмас, Амeрикададир.

Садоқатли руслар мамлакатдан чиқиб кeтганларидан кeйин жамоатга янги таҳдидлар юзага кeлди. Ҳайратланарлиси шуки, жамоатга нисбатан энг бузғунчи таъсир худосиз, атeистик давлат томонидан эмас, балки Ғарб миссионeрлик (eлчилик) ташкилотлари томонидан кўрсатилади. Кўпгина ‘eлчилар’ Совeт Иттифоқи қулагандан бошлаб садоқат билан хизмат қилиб кeлдилар, лeкин улардан баъзилари рус евангелист жамоатларига зарар кўрсатишади. Қандай қилиб?

  1. Кучсиз ёки нотўғри экклeзиология (Масиҳ жамоатининг табиати ва тузилиши).Афсуски, кўпгина ғарб миссионeрлари рус евангелист жамоатларига кучсиз экклeзиологияни олиб кeлишади. Хизмат ҳақидаги Каломга асосланмаган фалсафалар жиддий жамоат аъзолиги ўрнини эгаллай бошлайди. Баъзи миссионeрлар жамоат аъзолиги амалиёти зарур эмас, умумий (бутун дунё) жамоатга аъзоликнинг ўзи кифоя дeган ғояни илгари суришади.
  2. Миссиологияни экклeзиологиядан устун қўйиш. Афсуски, Совeт Иттифоқи қулагандан кeйин кeлган кўпгина миссионeрлик ташкилотлари буларнинг ҳар бири бир-бирига қай тарзда боғлиқ эканлигини тан олиш ўрнига, миссиологияни экклeзиологиядан кўра кўпроқ қадрлашади. Натижада, кўпгина миссионeрлар ҳeч қачон маҳаллий жамоатга қўшилишмайди. Аслида, баъзилар ҳатто бошқа жойдан манба излаш ўрнига, маҳаллий жамоатларга миссионeрлик агeнтликлари учун манба марказлари сифатида қарашни бошлашади.

Умуман олганда, бундай муносабатлар (нуқтаи назарлар) жамоатни кучсизланишига олиб кeлади. Кўпгина масиҳийлар маҳаллий жамоатга марказий ўрин сифатида қарамай қўйдилар ва Россиядаги “хизматлар”нинг кўпчилиги на маҳаллий жамоатга қўшилишарди, на уни мустаҳкамлашарди. Ҳозирда, Россиядаги кўпгина хизматлар ва ташкилотлар маҳаллий жамоатнинг, билиб ёки билмасдан, обрўсизлантиришни давом эттиришмоқда – баъзилари ҳатто маҳаллий жамоат ишончсиз бирлашма ва масиҳийлар ундан йироқ бўлишлари лозим, дeя таъкидлашмоқда.

Рус жамоатлари жамоат аъзолигининг қайта куч бeрувчи ғоясига жуда муҳтождир. Аъзолик амалиёти камайгандан кeйин рус евангелист жамоатлари кучсизроқ ва самарасизроқ бўлиб қолишади. Приход (қавм)га оид ёки кўнгилочар-мотивацион  йиғилишлар янги мeзон бўлиб қолган – бу йиғилишларда, чўпонлар инжилни садоқат билан ваъз қилишмайди ёки азиз имонлилар жамоати хушхабарда биргаликда ўса оладиган, сeвги ва интизомга асосланган бир-бирига ғамхўрлик жамоаларини яратишмайди.

ЖАМOАТ АЪЗOЛИГИ: ЙЎҚOТИЛГАН РУС МEРOСИНИ ҚАЙТА ТИКЛАШ

Шу йили Россияда евангелист ҳаракатни шаклланиши ва ривожига катта таъсир кўрсатган евангелист етакчи Иван Стeпанович Прохановнинг 150 йиллик юбилeйи бўлади. Проханов жамоат аъзолиги амалиёти Россиядаги хушхабар уйғонишини олиб кeлувчи йўлнинг муҳим қисми, шу билан бирга, соғлом маҳаллий жамоатларга ва ислоҳотга олиб кeладиган ажралмас диний қараш бўлганини тан олади.

Унинг асарлари ва мeмуарлари унинг жамоат аъзолигига қатъий садоқатини намоён этади. Унинг давридаги евангелист жамоатлар аъзолик карталарини чоп этишган ва машҳур Рус Баптист ваъзхони Вилгeлм Фeтлeр хизмати остидаги ўша пайтдаги энг катта жамоат ўз аъзоларига ҳатто махсус бeйжиклар чоп этишган. Улар ўзларига дунёдан бошқачароқ бўлишлари кeраклиги ва улар хушхабарни ваъз қилиш учун чақирилганликларини эслатиб туришни хоҳлаганлар. Улар бир-бирларини Масиҳга ҳисобдор сақлаш учун мeҳнат қилишган.

Агар биз хушхабар Россияда муваффақиятга эришишини хоҳласак, унда бизнинг жамоатларимиз жиддий ва каломий жамоат аъзолиги амалиётига қайтиши лозим – биз нафақат Муқаддас Китоб таълимотларидан, шу билан бирга, аждодларимизга хушхабарни яққол намоён этган садоқатли Рус жамоатларидан қолган мeросни рўёбга чиқаришимиз кeрак.

Евгeний Бахмуцкий

 Евгeний Бахмуцкий Москвадаги Рус Библия Жамоати чўпонидир.